“Polska Piastów” to pierwszy tom cyklu esejów Pawła Jasienicy o burzliwej historii Polski przedrozbiorowej. Jak sam autor pisze w posłowiu: “jak każdy esej – zawiera tezy dyskusyjne. Esej ten zabarwia nie naukowa beznamiętność, lecz jej przeciwieństwo – ton osobisty, bezpośrednie, jak najmocniejsze zaangażowanie autora przemawiającego wprost i na własną odpowiedzialność”. I to właśnie jest najmocniejszą stroną tej książki: napisana jest żywym, ciekawym i barwnym językiem. Najdawniejszą historię Polski tworzyli ludzie i to właśnie oni są głównymi bohaterami historii “Polski Piastów”.
Styl Jasienicy jest naprawdę godny uwagi – wtedy nikt tak nie pisał książek historycznych (a i współcześnie Jasienicy może dorównać chyba tylko Norman Davies). Wszystko opisywane jest w sposób wyśmienity. Niczym średniowieczny bard, Jasienica roztacza przed nami piękno czasów Polski piastowskiej. Zachwyca czytelnika wspaniałymi opisami i świetnymi spostrzeżeniami. Autor pozwala sobie również na subtelny humor, który na pewno umila lekturę. Całość stanowi niezwykle pasjonującą lekturę, przy której można się zapomnieć i choć przez moment przenieść do tego, co było, pomyśleć o przeszłości.
Jasienica pozwala sobie na subiektywne przedstawianie historii. Nie ukrywa swojej sympatii/antypatii do poszczególnych postaci. Mówi wprost o tym, co było złe w okresie rozbicia dzielnicowego. Co ważne, autor nie idealizuje żadnej postaci. Dostrzega geniusz Kazimierza Wielkiego, mówi o jego wspaniałych zasługach, ale wspomina również o jego słabości do kobiet i skutkach, jakie to niosło dla władcy.
“Polska Piastów” pisana była w latach sześćdziesiątych minionego stulecia i jest to widoczne w kilku miejscach książki (przykład Biskupina) ale w niczym nie umniejsza wartości dzieła Jasienicy.
W swoim eseju o najdawniejszej historii Polski, autor powołuje się na badania archeologiczne oraz kroniki opisujące historię Polski. Co ciekawe Jasienica nie waha krytykować się samych kronikarzy i ich zapisków, co jeszcze zwiększa atrakcyjność “Polski Piastów”.
Książka wydana jest z dużą dbałością o czytelnika (duży plus dla wydawcy) – twarde i wytrzymałe okładki, dobry papier. Całość wzbogacają zdjęcia budowli, wykopalisk i map. “Polskę Piastów” czyta się rewelacyjnie, niczym dobrą powieść. Polecam wszystkim, nawet tym, którzy nie lubią historii – może dzięki tej książce zdołacie ją polubić. Naprawdę warto.
